جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
812
تحفة الملوك ( فارسى )
تحفه : [ 19 ] ، [ آداب تدبير فرزندان ] و اما طريقهء رعيتدارى فرزند و نظر و تدبيرنمايى در امر اولاد ، كه ركن پنجم از منزل مىباشند و از وجود زن و شوهر و پدر و مادر بههم رسيدهاند ، پس آن است كه بايد دانسته شود كه وجود فرزند و اولاد از براى پدر و مادر نعمتى است از جانب خداوند و در ضمن خلقت آنها از براى ايشان منافع دنيوى و اخروى بسيارى است ؛ چنانكه سابقا دانسته شد و چنانكه خداوند اشاره به آن نموده است ايضا و فرموده است كه وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَنِينَ وَ حَفَدَةً وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ « 1 » ؛ يعنى خداوند خلق فرموده است از براى سكون و آرام و قرار شما از نفسهاى شما زنان را و گردانيده است از براى خير دنيا و آخرت و اعانت و راحت شما از زنان شما پسرها و خدمتكارها ، و رزق داده است به شما از جنس طيبات و چيزهاى پاك و پاكيزه كه از آن جمله خلق فرمودن دختران است از براى شما ، آيا بندگان به امر باطل و ناحق ايمان مىآورند و به نعمت خداوند كفران مىكنند . پس معلوم شد كه خداوند خلق فرمودن فرزند و اولاد را از جهت اتمام نعمت خود بر پدر و مادر قرار داده است و آنها را اسير و مطيع و خادم و معين پدر و مادر گردانيده است و ايشان را از جانب خود بر اولاد ولىّ و قيم و صاحب امر و اختيار و رحم و عطوفت گردانيده است . پس بايد كه پدر و مادر ، ولايت و نيابت خود را از جانب خداوند در حق اولاد خود ، كه مخلوق و وديعهء خداوند است ، در نزد ايشان به كار ببرند و تا وقت استقلال و بلوغ و رشد و استغناى آنها از تدبير و نظم قيم و ولىّ ، سياست و تدبير امر معيشت و دين ايشان را بنمايند و امور حفظ و نفقه و تأديب ايشان را متوجه باشند ، از غير اينكه منّتى بر ايشان داشته باشند ، بلكه منّت مر خداوند خود دانند كه ايشان را بر آنها ولىّ و قيم گردانيده است و منافع دنيوى و اخروى آنها را براى ايشان قرار داده است .
--> ( 1 ) . نحل : 72 .